Mọi người có tin vào "số phận" không? Anh thì có, nhưng cần giải thích kỹ.
Với nhiều người, "số phận" nó gắn với yếu tố tâm linh, kiểu như bói toán, hay thần số học, hay ngũ hành, hay nhìn sao đoán mệnh đại loại như thế.
Anh thì gần như không tin vào những điều ấy. Anh tin là một người không bị một yếu tố tâm linh nào vượt quá sự nỗ lực của họ, ngăn cản họ đạt được thứ họ mong muốn. Kiểu như, rất nỗ lực để theo đuổi ước mơ nhưng do kiếp trước ăn ở không tốt, nên kiếp này liên tục gặp trắc trở và đen đủi, không thể đạt được ước mơ. Anh không tin vào những điều mà không có bằng chứng, không được backed up bởi dữ liệu hoặc ít nhất là 1 chuỗi lập luận logic với đầy đủ tiên đề và hệ thống lý luận mạch lạc theo sau nó.
Số phận, với anh là những giới hạn về năng lực tư duy và về khả năng nhận thức, do gien và do hoàn cảnh gia đình/xã hội đã gắn chặt vào mình, nằm ngoài sự kiểm soát của bản thân mình, mình sinh ra đã có như vậy rồi. Hệ quả là, những giới hạn tư duy và nhận thức ấy nó níu mình chỉ có thể làm được những điều A, B trong cuộc sống, mà không đạt được đến mức Y, Z, làm cho mình đôi khi có thể không đạt đến sự hoàn thiện bản thân mà mình mong muốn.
Ví dụ về khả năng nhận thức:
Trong suốt hành trình gây dựng IELTS 1984 và YouPass, anh học được rất nhiều bài học về cách quản trị, cách làm việc chung với người khác. Tư duy về làm việc nhóm, về quản trị tổ chức của anh hiện tại gần như khác hoàn toàn so với những ngày đầu tiên. Đôi khi anh có những suy nghĩ rất "nạn nhân", kiểu như ước gì mình đã biết những điều này trước kia, thì tổ chức đã đi xa hơn rất nhiều.
Điều làm mình dễ phiền lòng hơn nữa, đó là những thứ anh ngộ được ra trong qua trình xây dựng tổ chức, nó chỉ mới với riêng 1 mình anh thôi, còn lại với những mentor/những sư phụ mà anh gặp, những điều đó đều hiển nhiên với họ.
Vậy, xuất phát từ một non-business background có phải là "số phận" của mình không?
Ví dụ về năng lực tư duy:
Khi là leader, anh luôn cố làm 2 việc. Một là thấu hiểu chính bản thân mình, chính mình muốn gì trong cuộc sống, và hai là, mình sẽ quản trị tổ chức như thế nào. Mình bàn về điều 1, thấu hiểu chính mình thôi nhé.
Mình muốn gì trong cuộc sống này? Câu hỏi tưởng chừng vô cùng đơn giản, nhưng mọi người thử suy nghĩ xem, mình muốn gì trong cuộc sống này? Câu hỏi này cực kì khó trả lời.
Nhiều bạn có thể trả lời ngay: cần nhiều tiền.
Vậy tiếp tục, chính xác bạn cần bao nhiêu tiền? 10 hay 20 hay 50 hay 100 tỷ? Bạn có thể viết chính xác con số đó không? Và hơn nữa, là tại sao là con số ấy? Tại sao không phải thấp hơn, và không phải cao hơn? Và nếu bạn chỉ muốn tiền, thế thì khi đã có đủ tiền, bạn sẽ làm điều gì nữa? Bạn có nghỉ việc, và cùng gia đình đi du lịch khắp thế giới và chụp hình check in không? Bạn có nghĩ, cuộc đời của 1 người không đi làm, đã có đủ tiền, chỉ đi du lịch, là 1 cuộc sống viên mãn và trọn vẹn không? Và nếu bạn đi hết mọi nơi trên Trái đất này, thì bạn làm gì nữa?
Những câu hỏi nếu-thì ấy về "mình muốn gì" sẽ làm mình rối loạn suy tư (người ta hay gọi là "Khủng hoảng hiện sinh"). Anh trải qua thời gian rất dài tự trả lời cũng câu hỏi ấy. Và như 1 lẽ tự nhiên, muốn trả lời những câu hỏi ấy, thì buộc mình phải tìm hiểu về…Triết học.
Một trong những người anh đọc, rất nổi tiếng ở Việt Nam mình, là Marcus Aurelius, vua La Mã và là một trong những triết gia nổi tiếng nhất của trường phái Khắc Kỷ (Stoicism). Nhưng khi đọc cuốn Meditations (Suy Tưởng) nổi tiếng của ông ấy, và tìm hiểu gốc gác về những suy tưởng của Marcus Aurelius, anh nhận ra sự phức tạp trong chuỗi lập luận logic của nó.
Muốn hiểu Triết học, thật sự, là mình cần phải rất thông minh. Có quá nhiều khái niệm với những định nghĩa abstract và chúng được đan xen liên kết với nhau trong chuỗi lập luận của các triết gia, làm mình rối không khác gì đọc bài IELTS Passage 3 (thật ra là rối hơn rất nhiều .-.)
=======
Qua những ví dụ ở trên, nó làm anh suy nghĩ về khái niệm "Số phận". Một người có sống được một cuộc sống thật sự viên mãn như mình mong muốn hay không, có đạt được những thứ mình khao khát hay không, nhiều khi nó được quyết định bởi hệ thống thế giới quan mà gia đình/xã hội đã hình thành lên trong đầu 1 người, và trí thông minh/khả năng suy luận của người ấy.
Điều lạc quan là, cá nhân anh nghĩ, dù một người bị chặn trên (limit) bởi 2 điều ở trên, nhưng ngoài 2 cái limit ấy ra thì một người có thể thoải mái tối đa hoá kết quả của cuộc đời họ, sự hạnh phúc/viên mãn của cuộc đời họ, mà không có 1 thế lực nào khác ngăn cản. Chí ít thì mình phải tin vào nỗ lực của chính bản thân mình, thì mới có đủ sức mạnh để đi hết hành trình của 1 đời người được đúng không?
Chắc mọi người vẫn còn ngạc nhiên đúng không, tại sao vào 1 web luyện thi IELTS lại có mục Blog mà trong ấy lại bàn về số phận con người. Thật lạ kỳ.
Mọi người suy nghĩ sao? Thử chia sẻ nhe
- Anh Nguyên: Co-founder YouPass & IELTS 1984
